Miasto - Tygodnik Koszaliński

Mieszanka wybuchowa dla mózgu

   Włodzimierz Wawrzynowski      ::  Fot:  Mariusz Czajkowski

Rozmowa z Włodzimierzem Wawrzynowskim, psychologiem klinicznym z Polskiego Towarzystwa Zapobiegania Narkomanii Oddział Koszalin
14-letnia Nikola z Poznania zmarła po zażyciu środków odurzających, podanych  przez starszego kolegę. Dlaczego młody wiek i dużo wolnego czasu skłaniają do robienia tego, co niebezpieczne?
– Młodzi lubią eksperymentować na swoim mózgu. Chcą przeżyć coś ciekawego. Nie ma chyba amerykańskiego filmu, w którym by się nie mówiło o narkotykach, o tym, jakie piękne i ciekawe przeżycia wywołują.

Nastolatki nie przewidują, że stanie się coś złego. A życie często jest szare. Rodzice nie zapewniają odpowiedniej opieki albo ciągle czegoś chcą. Bardzo istotna jest chęć przynależności do pewnej grupy rówieśniczej. Młody człowiek nie chce być poza grupą. Jeśli jej członkowie eksperymentują z różnymi substancjami, to nowa osoba też ich spróbuje.

Od kilku lat ludzie, nie tylko bardzo młodzi, częściej umierają po zażyciu środków zwanych dopalaczami, niż tradycyjnych narkotyków. Czym dokładnie są dopalacze?
– Definicja dopalacza brzmi: „To środek zastępczy, substancja naturalna lub syntetyczna, w postaci ciała stałego, cieczy lub gazu, oddziałująca na centralny układ nerwowy i zmieniająca świadomość”. W Polsce dopalacze pokazały się dziewięć lat temu. Pięć lat wcześniej pojawiły się na rynku brytyjskim. W 2008 roku firma z Manchesteru, produkująca dopalacze, postanowiła wejść na polski rynek. Polska pozwoliła wówczas na legalizację tych środków. Po dwóch, trzech latach, mieliśmy w kraju już tysiąc pięćset punktów z dopalaczami.
Dwa, trzy razy w roku zbiera się rada przy Ministerstwie Zdrowia, ustalając, które substancje psychoaktywne powinny być wydawane tylko na receptę, bo zagrażają życiu i zdrowiu. Producenci i dystrybutorzy dopalaczy znają luki w naszym prawie. Oferują substancje chemiczne, które tylko minimalnie, jednym ogniwem chemicznym różnią się składem od narkotyków, które są nielegalne. Dopiero w 2010 roku ówczesny premier, Donald Tusk, zdecydował o natychmiastowym zamknięciu punktów z dopalaczami. Stało się to po śmierci kilkorga młodych ludzi, którzy wcześniej zażyli mefedron. Działa on jak amfetamina, czyli pobudza i wprowadza w euforię. Zakaz sprzedaży dopalaczy okazał się spóźniony. Młodzież już ich spróbowała i poczuła się jak dzieci, którym najpierw dano, a potem zabrano zabawki. Sprzedaż dopalaczy przeniosła się do Internetu.

Czy substancje zawarte w dopalaczach można wykryć tak samo, jak narkotyki?
– To jest trudne, bo w naszym kraju tylko w Radomiu działa specjalistyczny spektrometr do badania próbek na obecność dopalaczy. Jeśli ktoś zatruje się dopalaczami w Koszalinie, to wysyłam próbki do laboratorium kryminalistycznego w Szczecinie. Czekanie na wyniki trwa, a leczenie często trzeba podjąć natychmiast. Dlatego zwykle leczymy pacjenta objawowo.

Media ogólnopolskie podały, że Nikola zmarła po zażyciu marihuany. Nie brakuje osób, które twierdzą, że ta substancja nie jest narkotykiem.
– Marihuana to substancja psychoaktywna, działająca uspokajająco, poprawiająca nastrój. Nikola musiała zażyć coś jeszcze, co było dodane do „skręta”. Wiem, że często w jego skład wchodzą opioidy, czyli syntetyczna heroina, która pobudza centralny układ nerwowy. Połączenie substancji o przeciwstawnym działaniu to dla mózgu mieszanka wybuchowa, może więc dojść do tragedii.

Czy rodzice Nikoli mogli ustrzec ją przed sięgnięciem po narkotyk?
– Wszystko zależy od wzajemnych kontaktów. Jeśli rodzice zbudują dobre kontakty z dzieckiem do dwunastego, trzynastego roku życia, to na pewno wpływ rówieśników nie będzie taki duży. Trzeba jednak z nim rozmawiać, interesować się jego sprawami. Nie wystarczy spytać, jak było w szkole i cieszyć się, że dziecko zamyka się w pokoju, bo nam, rodzicom, nie przeszkadza. Warto też szukać informacji o narkotykach, zamiast twierdzić, że moje dziecko po nie na pewno nie sięga.  
Rozmawiała Ewa Marczak

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież

Oglądasz teraz: Mieszanka wybuchowa dla mózgu